25 jaar onderzoek om kwetsbare verkeersdeelnemers te beschermen

3 min leestijd

In 2016 vielen er in Nederland 629 verkeersdoden, waarvan 189 fietsers en 51 voetgangers. TNO ondersteunt de Europese ambitie om het aantal verkeersdoden tot nul te reduceren en richt zich daarbij vooral op de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers in stedelijke omgeving: voetgangers en fietsers. Al 25 jaar werkt TNO aan innovaties die verkeersdeelnemers beschermen, met de intelligente fiets en het slimme kruispunt als meest actuele ontwikkelingen.

“Vanuit maatschappelijk oogpunt doen we toegepast onderzoek naar de verbetering van de verkeersveiligheid”, vertelt programmamanager Maurice Kwakkernaat van TNO. “In de eerste plaats om het aantal verkeersslachtoffers terug te brengen. Met slimme technologie beogen we tegelijk om de doorstroming te verbeteren en schadelijke uitstoot te verminderen. Die drie doelstellingen hangen sterk met elkaar samen.”

Letsel door fietsongevallen verminderen

De veiligheid van auto’s is de afgelopen jaren sterk verbeterd, maar de fiets is daar bij achtergebleven. Een derde van alle slachtoffers in het verkeer is fietser. Daarom werkt TNO samen met de industrie aan nieuwe oplossingen zoals de intelligente fiets, waardoor letsel als gevolg van fietsongevallen fors kan verminderen. Obstakels zoals paaltjes en geparkeerde auto’s, en ‘plotseling’ achteropkomende andere verkeersdeelnemers zijn vaak de oorzaak van valpartijen en dus van letsel bij vooral oudere fietsers. Kwakkernaat: “Denk bijvoorbeeld aan een oudere fietser die regelmatig moet omkijken omdat hij minder goed hoort, daardoor instabiel raakt en kan vallen.”

“Een derde van alle slachtoffers in het verkeer is fietser. Daarom werkt TNO samen met de industrie aan nieuwe oplossingen, waardoor letsel als gevolg van fietsongevallen fors kan verminderen”

Intelligente fiets

“Met technologie uit het automotive-domein brengen we de omgeving van de fietser in kaart”, vervolgt Kwakkernaat. “Zo heeft de intelligente fiets een cameraatje dat waarschuwt voor achteropkomend verkeer en een kleine radar die plotseling remmende medeweggebruikers of obstakels van voren waarneemt. Omdat we de fietser niet willen vermoeien met allerlei visuele of hoorbare signalen, brengen we de omgevingskenmerken met trillingen over. Je wilt hem ook niet overvoeren met informatie en we zoeken daarom naar de balans tussen wat wel en niet nuttig is om te weten. Daarom doen we ook praktische testen met ouderen.”

 

 

55 dodelijke slachtoffers voorkomen

De komst van de elektrische fiets maakt het mogelijk dat TNO dit soort innovaties kan toepassen. Die fiets heeft een elektriciteitsvoorziening aan boord en handige toepassingen zoals een snelheidsmeter en gps, waarmee innovaties kunnen integreren. “Op dit moment bespreken we met de fietsindustrie hoe we de technologie snel naar de markt kunnen brengen, zodat de consument binnen enkele jaren onderdelen van de intelligente fiets in de winkel terugziet”, vertelt Kwakkernaat. “Ook de automotive-industrie is geïnteresseerd. Dan gaat het om de vraag, hoe we met draadloze communicatie tussen de fiets en de auto zorgen dat ook de auto het een beetje gemakkelijker krijgt om ongevallen met fietsers te voorkomen. Als vanaf 2018 alle nieuwe voertuigen worden uitgerust met een noodremsysteem voor fietsers en de aangenomen effectiviteit daarvan 50% is, dan schatten we dat in 2021 in de zes EU-landen die het meest met fietsers te maken hebben, per jaar minimaal 55 dodelijke slachtoffers en 500 ernstig gewonden worden voorkomen.”

Slim kruispunt

Sinds 2013 werkt TNO in Helmond ook aan een innovatief kruispunt, gericht op het voorkomen van ongevallen met fietsers. TNO wil hier demonstreren hoe draadloze communicatie tussen auto’s, fietsers en wegkantsystemen een wezenlijke bijdrage gaat leveren aan de verkeersveiligheid. Bij de ontwikkeling van technologieën om de verkeersveiligheid te verbeteren, neemt TNO altijd drie factoren in ogenschouw: voertuig, infrastructuur en menselijk gedrag. Dat komt bijvoorbeeld tot uiting bij het intelligente kruispunt. “Kruispunten zijn gevaarlijke plekken”, zegt Kwakkernaat. “Verkeerslichten en dergelijke verhogen de veiligheid, maar met intelligente technologie kun je ze nog veiliger maken. Als het kruispunt zich door camera’s of radarsensoren bewust is van alle verkeersdeelnemers, dan kan het die informatie delen.”

“Het slimme kruispunt demonstreert hoe draadloze communicatie tussen auto’s, fietsers en wegkantsystemen een wezenlijke bijdrage gaat leveren aan de verkeersveiligheid”

Sensoren op en langs de weg

Fietsers, auto’s en infrastructuur rust TNO uit met sensoren. Door draadloze communicatie waarschuwen de verkeersdeelnemers elkaar tijdig voor onveilige situaties. Denk aan een fietser die plotseling de hoek omkomt en in botsing met een auto dreigt te komen. Sensoren op en langs de weg geven de positie, snelheid en richting van de fietser door aan de auto, zodat de bestuurder daar adequaat op kan reageren. Fietsers worden zo waarneembaar door auto's, ook al bevinden ze zich buiten het gezichtsveld van de automobilist. Kwakkernaat: “Wat het ingewikkeld maakt, is dat je met zo veel verschillende partijen te maken hebt: van de leverancier van een verkeersregelinstallatie tot Rijkswaterstaat. We zien het als onze rol, om te zorgen dat we met al die verschillende partijen samen tot een goedwerkend verkeersveiligheidssysteem komen.”

contactpersoon
Dr. ir. Maurice Kwakkernaat Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Helmond
e-mail
nieuws
lees ook
aandachtsgebieden
  • Mobiliteit & Logistiek