Blockchain zet extra vaart achter containertransport in Rotterdamse haven

4 min leestijd

Afgesloten en verzegelde containers staan een derde deel van hun transporttijd doelloos te wachten. Omdat ligplaatsen schaars en kostbaar zijn, is dat ongewenst. Blockchain lijkt – onder meer voor dit probleem – een geschikte oplossingsrichting, maar de meeste betrokken partijen moeten nog met de techniek vertrouwd raken. In een praktijkcase brengt TNO met het TKI Dinalog Blockchain Consortium de ware mogelijkheden van blockchain voor containertransport aan het licht.

“Van de 40 dagen dat containers onderweg zijn van Midden-China naar Midden-Europa zijn ze ongeveer 24 dagen in beweging en staan ze 16 dagen stil”, zegt Tim de Knegt van Havenbedrijf Rotterdam, de partij die informatie levert en het logistieke proces faciliteert. “De omvangrijke papierwinkel met de vrachtbrief als centraal document voor registratie en controle spelen een rol. Maar het komt vooral doordat de betrokken partijen niet real time informatie delen. Als een schip een halfuur eerder of later de haven binnenkomt, kan de vrachtwagenchauffeur zijn eigen proces dus niet aanpassen.”

Kosten verlagen met blockchain

“Het grootste probleem bij logistiek is interoperabiliteit, ofwel het delen van data en de real time status tussen partijen”, bevestigt Wout Hofman, senior advisor bij TNO. Hij focust zich onder meer op blockchain voor logistiek. “Bij een transport zijn zeker 20 tot 25 partijen betrokken: verzender, douane, havenautoriteiten, stuwadoor, vracht- en wegvervoerder, ontvanger, bank, enzovoorts. En die partijen doen niet alleen zaken met Rotterdam, maar ook met andere havens. Daarom willen we toe naar een open omgeving. De havens delen al informatie via het Port Community System, maar de verwachting is dat met blockchain de efficiency kan worden verbeterd en de kosten nog verder omlaag kunnen. In het TKI Dinalog Blockchain Consortium onderzoeken we hoe blockchaintechnologie in de logistieke setting van de haven optimaal kan worden toegepast.”

“We onderzoeken hoe blockchaintechnologie in de logistieke setting van de haven optimaal kan worden toegepast”

Antwoorden vinden

“Door onze technische kennis van logistiek en blockchain te combineren met onze kennis van de markt, verwachten we antwoorden te vinden op de vele vragen die daarbij komen kijken”, vervolgt Hofman. “Neem legacy: bedrijven zijn gewend om op een bepaalde manier te werken en hebben een zekere angst voor nieuwe technologie. Ook is er commerciële gevoeligheid. Bedrijven willen hun data niet zomaar delen. Verder spelen er vragen rond aansprakelijkheid. Als een bedrijf data deelt, is het dan plotseling aansprakelijk als er schade optreedt?”

Schaalbare omgeving

De consortiumpartners hebben een schaalbare omgeving voor ogen, waarbij zich heel snel nieuwe partijen kunnen aansluiten. De Knegt: “Naast juridische en IT-kwesties is vooral de schaalbaarheid een uitdaging. Als je het valideerproces van een bitcoin doorloopt, dan moet de meerderheid van de betrokkenen die transactie goedkeuren. Doe je dat in een private omgeving, dan kunnen dat op termijn wel duizenden partijen zijn. We moeten dus een manier vinden om heel frequent afspraken met elkaar te borgen.”

“Door onze technische kennis van logistiek en blockchain te combineren met onze kennis van de markt, verwachten we antwoorden te vinden”

Sleutel

“Het is een paradigmaverschuiving”, meent Martijn Siebrand van TKI Dinalog, de organisatie die de subsidie verstrekte en de partijen bij elkaar bracht. “Nu beschermt ieder bedrijf zijn eigen silo met informatie, want een informatievoorsprong kun je te gelde maken. Zodra je die informatiesilo aan de bovenkant opent en er een gezamenlijke bron van maakt, kun je allerlei processen aan elkaar knopen die nu via e-mails, elektronische gegevensuitwisseling, telefoon, enzovoorts verlopen. Het interessante aan blockchain is, dat je een sleutel geeft aan degenen die inzage mogen hebben in jouw data, waarbij je voorprogrammeert voor hoe lang en tot op welke specificatie.” Siebrand schetst een voorbeeld: “Zodra logistiek dienstverlener NBK de goederen heeft afgeleverd, tekent de begunstigde voor ontvangst en de presentatie van de vervoerder. Deze ‘proof of delivery’ is waterdicht en wordt door TransFollow via de blockchain gedeeld met ABN AMRO, waarop de bank de vordering direct kan financieren. Alle drie de partijen hebben dezelfde databron. Dus op het moment van afleveren weet ABN AMRO dat de goederen zijn afgeleverd en met de kwaliteitscheck door TransFollow weet de bank dat de prestatie is verleend en de vordering kan worden gefinancierd.”

Blockchain levert voordeel voor iedereen

“Blockchain levert voordeel op voor iedereen die ermee werkt”, weet De Knegt. “Dat is een belangrijk verschil met bijvoorbeeld grote e-commercebedrijven en sociaalnetwerksites die heel wat data naar zich toetrekken, zichzelf eigenaar van die data maken en daardoor nog winstgevender worden. Hier is het ‘live and let live’: we helpen elkaar om het proces te verbeteren. Elk uur dat een schip langer aan de kade ligt, praat je over 50 tot 100 duizend euro extra kosten. Er komen duizenden schepen per jaar de Rotterdamse haven binnen, dus reken maar uit wat je kunt besparen.”

“Het interessante aan blockchain is, dat je een sleutel geeft aan degenen die inzage mogen hebben in jouw data”

Wisselwerking

De ontwikkelingen gaan zo hard, dat de eerste commerciële applicaties al binnen twee à drie jaar klaar zullen zijn. “We gaan een omgeving bouwen die smart contracts aanbiedt, ofwel stukjes programmatuur waarmee geïnteresseerde bedrijven op de technologie kunnen aansluiten en anderen innovatieve diensten kunnen ontwikkelen”, besluit Hofman. “Bedrijven en appontwikkelaars die daar belangstelling voor hebben nodig ik van harte uit om contact op te nemen. Onze ideeën brengen we ook op Europees niveau verder, door het Digital Transport and Logistics Forum te ondersteunen.” Siebrand: “Met deze mooie wisselwerking zetten we Nederland in Europa en wereldwijd op de kaart.”

meer over blockchain

Blockchain: van automatisch afrekenen voor energie tot betalen zonder bank

Video: wat is blockchain?

Techruption biedt omgeving en voorwaarden om blockchain te laten floreren

Gaan blockchain en democratie samen?

Blockchain security by design: innovatie en beveiliging hand in hand

Welke kansen biedt blockchain voor de industrie?

Wat kan blockchain voor start-ups betekenen?

Met blockchain dingen doen die onmogelijk leken

Pilot toont dat blockchain en agrifood een vruchtbare combinatie zijn

TNO & Blockchain

Meer weten over hoe TNO bijdraagt aan de ontwikkeling van blockchain-technologie?

Lees meer
contactpersoon
Dr. ir. Wout Hofman Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Den Haag - New Babylon
e-mail
nieuws
evenementen
lees ook
aandachtsgebieden
  • Mobiliteit & Logistiek