Digitaal leren bevordert veilig werken in de haven

3 min leestijd

De Rotterdamse haven heeft de ambitie om in 2020 de meest veilige en duurzame mainport te zijn. Dat stelt hoge eisen aan de bedrijven die in de haven actief zijn én aan de vakbekwaamheden van hun medewerkers. Het nieuwe digitale leerplatform Sam (Safety At Mainport) helpt hierbij.

Gesprekken van TNO-onderzoekers met maintenance managers en werknemers in de Rotterdamse haven maakten duidelijk dat er behoefte is aan méér dan alleen het aanleren van technische vaardigheden en basiskennis van veiligheid. Uitgeverij Malmberg ontwikkelde samen met iTanks en TNO daarop het digitale leerplatform Sam, om zo continu leren over veiligheid te stimuleren. “Sam gaat verder dan het aanleren van procedures”, vertelt dr. Karen Oude Hengel, onderzoeker bij Work, Health & Technology van TNO. “Door de lesmethode moet veilig gedrag in het DNA komen van de medewerkers van contractors die in het havengebied actief zijn, zodat ze zelf het initiatief nemen om wekelijks met collega’s reële situaties te oefenen. Zo wordt reactief leren, proactief. Door deze nieuwe manier van leren beklijft de kennis beter dan wanneer je af en toe een cursus volgt en examen doet. Die kennis zakt namelijk snel weer weg.”

Onveilige situaties naspelen

“Op basis van de kennis van TNO over veiligheid en gezondheid op het werk zijn wij aan de slag gegaan om een digitaal platform te bouwen”, zegt Geeske Steeneken, business unit manager Sam bij Malmberg. “We verbaasden ons erover dat zoiets nog niet bestond. Al het materiaal rond veiligheid was heel traditioneel van opzet. Digitaal heb je veel meer mogelijkheden. Zo kun je visueel realistische omstandigheden oefenen. En je kunt zelfs onveilige situaties naspelen, iets wat in het echt natuurlijk niet kan. Dat biedt allemaal toegevoegde waarde.”

"Voor contractors is het niet alleen belangrijk dat hun medewerkers continu leren, maar ze kunnen ook bij hun opdrachtgevers aantonen hoe serieus zij met veiligheid omgaan. Dat schept vertrouwen"

Theorie vanuit de praktijk

Haar collega John Nouwens, business unit manager middelbaar beroepsonderwijs, vult aan: “We hebben inmiddels een reeks aan modules ontwikkeld voor heel uiteenlopende werkzaamheden en situaties die medewerkers uit de haven op de tablet kunnen oefenen. Medewerkers in de petrochemie krijgen van hun werkgever best veel tijd om te leren, maar het is heel klassiek: instructie, toepassen, toetsen. Dat werkt bij de meeste gebruikers van het platform echter niet. Ze zijn namelijk heel praktisch ingesteld en je moet ze dus niet lastigvallen met ellenlange theorie. In ons didactisch model draaien we dat dan ook om. We bieden de theorie vanuit de praktijk aan, in voor de medewerker herkenbare situaties uit zijn werk.”

Herkenbaar

“Alles rondom veiligheid is hier in de haven ongelooflijk goed georganiseerd”, vertelt Geeske. “Maar wat je leert over de processen en procedures is vrij algemeen van opzet. De medewerker heeft niet het idee dat het over hem of haar gaat. Het lesmateriaal dat we in Sam hebben ontwikkeld, gaat steeds uit van de medewerker die op die plek die activiteiten verricht: oefenen vanuit herkenbare werksituaties. Het gaat erom hun kennis te activeren, ze uit te dagen om na te denken hoe ze in bepaalde situaties moeten optreden. Theoretisch kun je ze van alles leren, maar het gaat om het goed toepassen van die kennis in je eigen werksituatie.”

"Het gebruik van Sam beoogt het gedrag van mensen te veranderen, waardoor ze veel bewuster met veiligheid omgaan"

Sam(en) met collega’s oefenen

Inmiddels zijn medewerkers van tien bedrijven met Sam aan de slag gegaan. Ze oefenen zo’n tien minuten per week, meestal in groepjes van vijf tot tien, op de werkplek aan een module die op dat moment relevant is. Ze moeten de week erop bijvoorbeeld met een ploeg op hoogte werken, op de locatie van een raffinaderij of tankopslag. Daar is een speciale module voor ontwikkeld. “Die kennis zit dan goed in je hoofd als je de week erna in de praktijk aan het werk bent”, zegt Karen. “Medewerkers werken én leren samen met collega’s. Dat stimuleert ook. De reacties zijn positief: ze vinden het leuk om te doen. Geen theorie in een klasje, maar herkenbare praktijk in de kantine met je collega’s. Voor de contractors is het niet alleen belangrijk dat hun medewerkers continu leren. Maar ze kunnen ook bij hun opdrachtgevers, vaak grote petrochemische bedrijven, aantonen hoe serieus zij met veiligheid omgaan. Dat schept vertrouwen.”

Gedrag veranderen

John: “De reactie van de ondernemers is nu hetzelfde als die van ons in eerste instantie: waarom hadden we dit nog niet? Ze vinden het belangrijk dat hun medewerkers nu elke week aan hun vakmanschap werken. Zonder digitale leeromgeving was dat onmogelijk. En de medewerkers zijn trots om te laten zien dat ze de modules met succes hebben doorlopen. Het gebruik van Sam beoogt het gedrag van mensen te veranderen, waardoor ze veel bewuster met veiligheid omgaan.”

contactpersoon
Dr. Karen Oude Hengel Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Leiden - Schipholweg
e-mail
nieuws
evenementen
lees ook
vacatures
aandachtsgebieden
  • Gezond leven