Goed nieuws: Minister Kaag gaat voor innovatie

Blogger: Mathilde Miedema

3 min leestijd

Eind mei lanceerde Sigrid Kaag, Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, haar nieuwe beleidsnota. Ik mocht erbij zijn en in het panel reageren. Ik ben blij met deze nota én met onze minister. Wat een powervrouw! Ze wil investeren in perspectief en dat is goed voor de wereld en goed voor Nederland.

Minister Kaag presenteerde tijdens de lancering een goed stuk en ook na het lezen van de hele beleidsnota ‘Investeren in perspectief’ ben ik onder de indruk. Er zijn keuzes gemaakt en er zit een duidelijke focus in. Ze wil de grondoorzaken van armoede, migratie, terreur en klimaatverandering bestrijden én Nederland in de top 5 van meest concurrerende economieën houden.

Duurzame Ontwikkelingsdoelen

Ze koppelt haar Begrotingsartikel aan de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) en formuleert concrete streefwaarden waarop we met Nederland impact willen bereiken. Met charisma vertelt ze over haar ambitie en ze heeft goede kennis van zaken. Laagdrempelig, doordacht en met humor. Dit straalt vertrouwen uit; dit gaan we met elkaar realiseren!

“Het lijkt wel of Minister Kaag mijn blog heeft gelezen, waarin ik een pleidooi houd voor meer innovatie in ontwikkelingssamenwerking”

Innovatie in ontwikkelingssamenwerking

Het lijkt wel of de minister mijn blog van mei 2017 heeft gelezen, waarin ik een pleidooi houd voor meer innovatie in ontwikkelingssamenwerking. Want jawel: in de nieuwe beleidsnota komt innovatie overal terug. Ze gaat duurzame, inclusieve groei realiseren door het vermarkten van Nederlandse kennis en kunde, en door internationale innovatiesamenwerking.

5 miljoen voor innovatief vermogen

Speciaal worden hier de technologische innovatie en digitalisering door het mkb en door start-ups genoemd. Er komt jaarlijks 5 miljoen vrij om ons innovatief vermogen aan te jagen. Hoe en wat dit fonds gaat aanjagen, weten we nog niet precies. Ik hoop dat het zich gaat richten op echte vernieuwing met ruimte voor productontwikkeling, sociale innovatie en nieuwe businessmodellen.

Andere markt, andere strategie

Tot nu toe werd gevraagd om bestaande technologie toepasbaar te maken in een nieuwe context van ontwikkelingslanden. Er mocht absoluut niets nieuws worden ontwikkeld. Dat is vreemd, want een andere markt en andere consumentengroep vragen ook om andere producten en een andere marketingstrategie. Het oude beleid werkte de push van Nederlandse producten in de hand, waarop ontwikkelingslanden lang niet altijd zaten te wachten.

“Mkb-bedrijven zijn van cruciaal belang voor het scheppen van werkgelegenheid in ontwikkelingslanden. Nederland kan hierin bijdragen met het overbruggen van de pioneer gap

Starten bij lokale marktvragen

Naar mijn idee moeten we starten bij de lokale context met de lokale marktvragen, en op basis daarvan nieuwe producten en diensten ontwikkelen. Dan wordt innovatie een logische vervolgstap in het systeem, met meer kans op een succesvolle marktlancering en impact voor de armsten. Zeker als dit wordt gedaan door een lokaal bedrijf. Het is stoer van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking dat ze zich op dit pad begeven. Want als je aan innovatie werkt, ontstaan er mooie parels maar mislukt er ook wat. Deze risico’s moet je goed managen en mee leren omgaan. Dat vraagt wat van de aansturing van dit innovatiefonds. TNO is ervaren in het orkestreren van innovatie. Denk aan onze inspanningen in Kenia en Uganda voor de eiwittransitie, waar we een nieuwe waardeketen opzetten met betaalbare, lekkere en gezonde insecten. Een ander voorbeeld zijn de duurzame bakstenen in Malawi, waardoor de ontbossing kan worden tegengegaan en er werkgelegenheid wordt geschept voor kleine, lokale ondernemers. We denken dus graag mee. En het fonds kan leren van andere landen, want de Scandinaviërs, Engelsen en Canadezen werken al jaren op deze manier.

Pioneer gap

Mkb-bedrijven zijn van cruciaal belang voor de economische groei en het scheppen van werkgelegenheid in ontwikkelingslanden. Maar het ontbreekt hen vaak aan kapitaal. Bij succesvol innoveren is het overbruggen van de pioneer gap voor start-ups en mkb-bedrijven de grootste uitdaging. De pioneer gap is de fase van hoge aanloopkosten voor een bedrijf zonder inkomsten. Die hoge kosten gaan naar productontwikkeling, marktonderzoek en de opstart van de productie. Institutionele investeerders mijden deze risicovolle fase en stappen pas in als de commerciële lancering een feit is en er kansen voor opschaling in het vooruitzicht zijn.

Ruimte om te falen

Ik hoop echt dat het innovatiefonds zich gaat richten op het overbruggen van deze pioneer gap. Mijn advies: Start niet meteen met programma’s van miljoenen die vooraf gebudgetteerd moeten worden, maar werk in tranches met eerst een relatief goedkoop haalbaarheidsonderzoek. Gebruik innovatieve manieren van financieren, zodat er ruimte is om te falen en accepteer dat ook. Begin met subsidies en schuif in latere fases door naar leningen. Selecteer steeds scherp voor de volgende ronde.

Auteur

Mathilde Miedema, Programma Manager Innovation for Development

Meer informatie?

Heeft u vragen? Neem dan contact op met Mathilde Miedema.

Neem contact op
contactpersoon
Drs. Mathilde Miedema Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Leiden - Schipholweg
e-mail
lees ook