“Het is van cruciaal belang slimmer te zijn in de veranderende wereldorde”

4 min leestijd

De band tussen het Nederlandse leger en TNO is er één van jaren. 70 om precies te zijn. De samenwerking leverde belangrijke technische innovaties op, maar stond door bezuinigingen ook onder druk. TNO’s CEO Paul de Krom gaat op bezoek bij de nieuwe Commandant der Strijdkrachten, luitenant-admiraal Rob Bauer. Hij benadrukt de cruciale rol van TNO voor ‘zijn’ organisatie in een snel veranderende wereld.

Als je, zoals Defensie en TNO, een relatie hebt van maar liefst 7 decennia, moet je scherp en alert blijven. De andere partij zo goed mogelijk van dienst willen zijn. En bij voorkeur met oplossingen komen, nog voordat een probleem zich aandient. Eerder omschreef Rob Bauer de band tussen beide organisaties nog als ‘een stevige latrelatie.’ Ook al is die relatie de laatste jaren veranderd. Werkte TNO in het verleden exclusief voor de overheid en dus ook Defensie, nu is het een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO) dat ook voor de private markt werkt. De Krom: “Toch zijn we absoluut niet losgezongen van elkaar. Via de Raad van Defensieonderzoek (RDO), waarvan Wim Nagtegaal – de CCO van TNO – voorzitter is, zijn we heel nauw aangesloten bij Defensie en stemmen we onze programmering nauw af op de huidige en toekomstige behoeften van Defensie.”

“TNO heeft veel kennis van ballistiek in huis. Praten wij met een wapenfabrikant, dan zitten we hierdoor toch beter geïnformeerd aan tafel”

Huislab

Luitenant-admiraal Bauer trad op 5 oktober jl. aan als de nieuwe Commandant der Strijdkrachten (CDS) en dat ging nagenoeg op hetzelfde moment gepaard met de komst van een nieuwe regering. Een regering die voor het eerst in jaren Defensie weer een substantieel bedrag aan extra geld per jaar heeft toegezegd: € 1,5 miljard per jaar structureel. Het komt bovenop het jaarlijkse defensiebudget van € 9 miljard. Na jaren van bezuinigen kan er weer geïnvesteerd worden. Tot opluchting van Bauer. Die meteen erkent dat het direct gevolgen heeft voor de band die Defensie en TNO hebben. Namelijk in de vorm van (mogelijk) meer opdrachten. “Jullie zijn ons huislab”, zegt Bauer. “Onze samenwerking is van groot belang. Een voorbeeld uit de praktijk? TNO heeft bijvoorbeeld veel kennis van ballistiek in huis. Praten wij met een wapenfabrikant, dan zitten we hierdoor toch beter geïnformeerd aan tafel.”

Intensievere ‘kruisbestuiving’

Bauer zegt zich in zijn nieuwe functie hard te maken voor een intensievere ‘kruisbestuiving’ van kennis delen en kennis ontwikkelen. Door de intensieve bezuinigingen van de laatste jaren op het defensiebudget stond dat af en toe onder druk. En dat, zo benadrukt hij, het belang om slimmer te zijn in de sterk veranderende wereldorde juist vandaag de dag cruciaal is voor een organisatie als de zijne. “Maar ook voor ons”, reageert De Krom. “Wij staan in feite voor dezelfde uitdaging. Ook wij moeten steeds een stap harder lopen om vooruit te blijven. Dat is een verantwoordelijkheid die we erg serieus nemen.”

“Om op de hoogte te blijven van de behoeften bij Defensie, gaan er af en toe TNO-onderzoekers mee op missies naar het buitenland”

Virtueel veld

De Nederlandse krijgsmacht opereert onder allerlei omstandigheden. De missies in Uruzgan en Mali stellen door zand en verzengde hitte andere eisen aan het gebruikte materiaal. Moderne oorlogsvoering vereist bovendien dat je als leger ook online je vijanden te slim af wilt zijn. De Krom: “Robotica, cyber, kwantumcommunicatie, drones, apps. Het zijn snelle ontwikkelingen die om snelle reacties vragen en die het nodig maken om voor oplossingen ook buiten de traditionele defensie-industrie te kijken. Om bij te blijven en liever nog, een stap voor te blijven. Dachten we vroeger veel meer in langetermijnoplossingen, die tijd heb je nu niet meer altijd. Het is bijvoorbeeld de reden dat we met veel publieke en private partijen samenwerken. Zo zijn we in staat om vanuit een onafhankelijke positie kennis te verzamelen of te ontwikkelen en deze terug te brengen naar Defensie.”

Ontwikkelingen signaleren

De Krom stipt er een cruciale en – vrij – nieuwe rol aan die TNO voor Defensie vervult. Niet alleen in eigen huis innovaties ontwikkelen, maar er ook actief naar op zoek gaan in de wereld van de start-ups, de jonge bollebozen. Of juist kijken naar aanwezige kennis bij grote tech-giganten en die toepasbaar maken voor Defensie. “Het is de rol die ik van TNO verwacht”, zegt Bauer. “Boven de partijen staan. Ontwikkelingen signaleren en ons ervan op de hoogte brengen.”

“De samenwerking tussen Defensie en TNO leidde bijvoorbeeld tot de Robin radar, waarmee botsingen met vliegtuigen voorkomen kunnen worden”

Botsingen met vliegtuigen voorkomen

De nauwe samenwerking tussen de Nederlandse krijgsmacht en TNO leidde in het verleden tot veel mooie innovaties. Niet zonder trots noemt De Krom de Robin radar. Hiermee worden vogels rondom vliegvelden in beeld gebracht, waarmee botsingen met vliegtuigen voorkomen kunnen worden. TNO hielp mee met het onderzoek. In eerste instantie exclusief voor Defensie, later voor de zakelijke markt.

Mee op missie

Om op de hoogte te blijven van de behoeften bij Defensie, gaan er af en toe TNO-onderzoekers mee op missies naar het buitenland. Maar ook om specifieke kennis en expertise in te brengen die Defensie normaliter niet bezit. Bijvoorbeeld op het gebied van operationele analyse om resultaten van een langlopende missie zoals in Uruzgan te kunnen meten. Het levert soms ook praktische oplossingen op. Oplossingen bovendien, die niet alleen voor het leger waardevol zijn, maar ook voor andere overheidsdiensten zoals de politie.

Het is voor De Krom reden om te vragen naar de samenwerking tussen politie en het leger en eventuele kennisuitwisseling. Immers, ook de politie heeft steeds vaker te maken met zwaardere vormen van geweld. Bauer: “Dat is nog wel een uitdaging. Hier en daar werken we samen, maar het zijn twee gescheiden organisaties. Die af en toe inderdaad behoefte hebben aan dezelfde soort oplossingen. Omdat TNO ook veel doet voor de politie, verwacht ik hierin ook een rol van jullie kant.”

Kennisopbouw versterken

Aan het einde van het gesprek benadrukt Bauer dat de band tussen Defensie en TNO innig is en blijft. “In 2011 hebben we echt het budget fors moeten inkrimpen. Het was logisch om toen te zeggen: we gaan minder investeren in defensieonderzoek. Terwijl je zag dat de behoefte aan nieuwe kennis alleen maar groter werd. Er was behoefte aan meer geld, terwijl we minder konden uitgeven. Daar zijn we nu weer naar aan het kijken, om zo de kennisopbouw die nodig is voor ons bedrijf te versterken.” De Krom besluit: Natuurlijk zouden we graag meer geld willen hebben voor onderzoek. De EDA-norm is dat er 2 procent van het defensiebudget naar onderzoek gaat. Zover is het nog niet. Maar wij zeggen wel, het glas is weer half vol.”

nieuws
lees ook
vacatures
aandachtsgebieden
  • Defensie & Veiligheid