Hoe gaan zelfrijdende auto’s ons verkeer en vervoer veranderen?

3 min leestijd

Automatisch rijden biedt gemak en draagt bij aan het milieu. Maar als er straks veel automatische voertuigen komen, hoe gaan die dan op elkaar reageren en wat betekent dat voor de capaciteit van de weg? Door inzicht te bieden in de effecten van connected, coöperatief en automatisch rijden helpt TNO overheden en wegbeheerders om beleid te formuleren en de infrastructuur zo nodig aan te passen.

“Er gaat iets veranderen in de manier waarop we ons verplaatsen”, meent Isabel Wilmink, onderzoeker bij TNO. “Neem de vele nieuwsberichten over deelconcepten en Mobility as a Service-concepten. Als die ontwikkelingen zich doorzetten, dan bezitten op een gegeven moment nog maar weinig mensen een eigen auto. Er kunnen automatische, elektrische taxi’s komen die heel goedkoop worden, omdat er geen chauffeur meer nodig is en de gebruikskosten van elektrische voertuigen laag liggen.”

Prettig en gezond fietsen

Als de automatische, elektrische taxi inderdaad heel populair wordt, dan neemt de drukte op de weg toe. “Maar misschien blijven veel mensen toch fietsen omdat het prettig en gezond is. En als de gebruikers van zelfrijdende taxi’s vooral uit het reguliere OV blijken te komen, wat doet dat dan met het verkeersbeeld”, vraagt Wilmink zich af. “Wordt het veel drukker op de weg? Hoe zien verkeersstromen eruit met zowel automatische als handmatig bestuurde voertuigen? Hebben we daar nu al baat bij qua verkeersveiligheid en emissies?”

“Hoe zien verkeersstromen eruit met zowel automatische als handmatig bestuurde voertuigen?”

Terwijl vaststaat dat automatisch rijden op termijn grote veranderingen met zich gaat meebrengen, rijzen dus tegelijk veel vragen. “Om overheden en wegbeheerders op de toekomst voor te bereiden, maken we elk aspect van automatisch rijden inzichtelijk – van de keuze van een automobilist om al dan niet een zelfrijdende auto aan te schaffen tot de uiteindelijke aanpassing door de wegbeheerder van rijstroken, invoegstroken en bochten. Het onderzoek dat daarvoor nodig is, doen we zo veel mogelijk op de weg. Verder maken we gebruik van verkeerssimulatiemodellen en rijsimulatoren.”

Ruimte om even te stoppen

Een voorbeeld van inzichten waarmee TNO overheden bijstaat, is de planning van infrastructuur. “Dat betreft de vormgeving en de benodigde capaciteit van zowel de fysieke als de digitale infrastructuur. Een ander voorbeeld is de concessieverlening in het OV. Hoe kunnen overheden omgaan met Mobility as a Service-dienstenaanbieders die willen gebruikmaken van automatische voertuigen? En denk ook aan ruimtelijke inrichting. Als zelfrijdende taxi’s ons op onze bestemming willen afzetten, is daar dan wel ruimte om even te stoppen?”

“Als zelfrijdende taxi’s ons op onze bestemming willen afzetten, is daar dan wel ruimte om even te stoppen?”

Ook verkeersmanagement is onderwerp van onderzoek. Wilmink: “Moeten we rekening houden met extra verkeer? Vinden mensen die gereden worden het wel of niet erg om een iets langere route te nemen zodat de files worden geminimaliseerd – ze kunnen toch wat anders doen onderweg? En denk tot slot aan wet- en regelgeving voor bijvoorbeeld de toelating door de RDW van voertuigen op de weg, aan de bepalingen voor rij- en rusttijden en aan verkeersregels die misschien moeten worden aangepast, zoals voor het invoegen op de snelweg.”

Impactstudie in Noord-Holland

Een project dat Wilmink recent afrondde, is de impactstudie voor de provincie Noord-Holland en de vervoerregio Amsterdam. “Samen met Arcadis hebben we de gevolgen verkend van de komst van zelfrijdende voertuigen. Daartoe schetsten we een aantal vrij extreme toekomstscenario’s, van gedeeltelijk geautomatiseerd tot volledig geautomatiseerd. Bovendien onderzochten we in hoeverre mensen bereid zijn een voertuig te delen, ook tijdens de rit.”

“We hebben een model gebouwd, waarmee we snel en in grote lijnen het effect van zelfrijdende voertuigen op de mobiliteit kunnen doorrekenen”

“Vervolgens bouwden we een model, waarmee we snel en in grote lijnen het effect van zelfrijdende voertuigen op de mobiliteit konden doorrekenen”, vervolgt Wilmink. “Op welke manier gaan mensen reizen, hoeveel kilometers maken ze meer of minder, hoeveel vertraging levert dat mogelijk op, enzovoorts. De resultaten van de uitgevoerde studie vormen daarmee een bouwsteen voor de Koers Smart mobility die de provincie momenteel ontwikkelt en die richting gaat geven aan de beleidsontwikkeling voor de middellange en lange termijn. Provincie en de Vervoerregio nemen de resultaten mee binnen het Smart Mobility programma voor de Metropoolregio Amsterdam.”

Intensieve samenwerking

De zelfrijdende auto heeft potentieel – zoveel is zeker. Maar er is nog een weg te gaan. Het op de weg krijgen van dit type voertuigen vraagt om intensieve samenwerking van TNO met het bedrijfsleven en de overheid. Die samenwerking gaan we graag aan. Hebt u ideeën of wilt u meer weten? Wij komen graag met u in contact.

Lees meer

Meer informatie vindt u op pagina ‘TNO en de zelfrijdende auto’. TNO schetst het potentieel van de zelfrijdende auto. Verschillende facetten komen daarbij aan bod: technologieontwikkeling en -validatie, effecten op de verkeersafwikkeling, ICT en de menselijke factor. Ook vindt u hier relevante links naar pagina’s op TNO.nl.

Hebt u ideeën over een samenwerking?

Of wilt u meer weten over een van de vier besproken randvoorwaarden voor de transitie naar zelfrijdende auto’s? Dan komen wij graag met u in contact.

Contact
contactpersoon
Ir. Isabel Wilmink Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Den Haag - New Babylon
e-mail