Nieuw verkeersbelastingmodel voor bruggen levert miljardenbesparing op

4 min leestijd

Dat stadsbruggen veel minder (zwaar) verkeer te verduren krijgen dan de drukke Van Brienenoordbrug is duidelijk. Toch gelden voor alle bruggen sinds enkele jaren dezelfde veiligheidsnormen. TNO ontwikkelde een nieuw verkeersbelastingmodel om aan te tonen dat stadsbruggen voldoende stevig zijn.

Meer informatie?

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Adri Vervuurt

Neem contact op

Het verkeer dat over Nederlandse bruggen gaat, werd altijd opgedeeld in drie klassen: licht, middel en zwaar. De bruggen in snelwegen waar dag en nacht zware en vaak overbeladen trucks overheen rijden, vielen in de hoogste categorie. Bruggen in de binnensteden krijgen ‘lichter’ verkeer te verduren: fietsers, auto’s en kleinere vrachtwagens.

Nieuwe veiligheidsnormen voor bruggen

Met de komst van het Bouwbesluit 2012 en Eurocodes – een vertaling van Europese normen – is deze onderverdeling verdwenen. Dit betekent dat elke brug in Nederland bestand moet zijn tegen het allerzwaarste verkeer: vrachtwagens van 50 ton en ontheffingsverkeer tot 100 ton. “Voor de gemeente Rotterdam betekent dat nogal wat”, vertelt Jaco Reusink, adviseur stadsontwikkeling in de Maasstad. “Het betreft alleen in Rotterdam al honderden bruggen. Sommige dateren nog van voor de oorlog. Die zouden we allemaal moeten verstevigen en deels vernieuwen om aan de nieuwe normen te voldoen. Die kosten werden op een half miljard euro geraamd.”

“Het nieuwe verkeersbelastingmodel helpt gemeentes te bepalen welke verkeersbelasting voor bepaalde bruggen moet worden aangehouden”

Veilig? Bewijs dat maar!

Van een bruggetje over een gracht verwachten dat hij de zwaarste vrachtwagen kan dragen alsof het de Moerdijkbrug is, terwijl de vrachtwagen er eigenlijk niet overheen kan of mag, is overduidelijk ‘een brug te ver’. Aan de andere kant: regels en normen zijn er niet voor niets. Daar kunnen de bijna vierhonderd Nederlandse gemeentes zich niet zomaar aan onttrekken. Wie de geldende rekenregels niet wenst te gebruiken, zal moeten aantonen dat de constructie van bestaande bruggen absoluut veilig is. “De gemeente Rotterdam inspecteert periodiek alle bruggen op slijtage”, zegt Reusink. “Door dit onderzoek weten we precies wat hun bouwtechnische staat is en welke bruggen eventueel extra onderhoud nodig hebben. Maar hoe tonen we glashard aan dat onze bruggen voldoende sterk zijn om het verkeer te kunnen dragen en dat ze dus niet aan de nieuwe, zeer strenge Europese normen hoeven te voldoen? Dat was de uitdaging waarvoor we ons gesteld zagen.”

Verkeersbelastingmodel

Rotterdam nam contact op met TNO. “We hebben nauwkeurig onderzocht van welk voertuiggewicht bij Rotterdamse stadsbruggen moet worden uitgegaan als je iets over hun veiligheid wilt zeggen”, aldus TNO’er Adri Vervuurt, gespecialiseerd in de constructieve veiligheid van bruggen. “Daaruit is een nieuw ‘verkeersbelastingmodel’ ontwikkeld dat in de normen wordt opgenomen. Simpel gezegd helpt dit model gemeentes te bepalen welke verkeersbelasting voor bepaalde bruggen moet worden aangehouden. Uitgangspunt is dat zware trucks van meer dan 50 ton niet op die bruggen mogen komen. Voor dergelijke transporten is een vergunning nodig. Door dit vergunningensysteem kan de gemeente reguleren welk verkeer over welke bruggen rijdt.” Het gaat, zoals meestal in het geval van veiligheid, om de kans dat het misgaat. Die moet verwaarloosbaar klein zijn. Vervuurt: “In het geval van de bruggen werken we met een faalkans van ongeveer 10-4 gedurende de levensduur van een brug. Als je dat wilt vertalen naar een concreet getal komt dit overeen met een – te zwaar – voertuig dat eens in de 75.000 jaar passeert.”

“We hebben voor 90 procent van de Rotterdamse bruggen kunnen aantonen dat ze veilig genoeg zijn en dat ze niet aan de nieuwe normen aangepast hoeven te worden”

Historische bruggen

In Amsterdam is het bruggenprobleem minstens zo groot als in Rotterdam. Marten Klein, directielid van het ingenieursbureau van Amsterdam: “Wij hebben hier te maken met bruggen die vaak heel oud zijn. Sommige stammen uit de tijd dat er nog niet eens gemotoriseerd verkeer was. Nog steeds is de verkeersbelasting daar minimaal, zeker vergeleken met bruggen in drukke provinciale wegen. Maar ook deze Amsterdamse stadsbruggen moesten ineens aan de nieuwe normen voldoen.”

Verstevigen voorkomen

Klein schat het aantal stadsbruggen in de hoofdstad op 1.700. Hij is blij met het nieuwe verkeersbelastingmodel van TNO. “Het voorkomt dat we al die bruggen moeten verstevigen, een operatie waarvan de kosten nauwelijks zijn in te schatten. De credits gaan overigens naar Rotterdam, die het voortouw heeft genomen. Van hun pionierswerk profiteren alle andere gemeenten in Nederland. In het hele land gaat het om meer dan tienduizend bruggen die onder de nieuwe regels vallen. Dankzij het nieuwe verkeersbelastingmodel hoeven deze nu niet onnodig verstevigd te worden.”

“Mede door de constructieve gesprekken is het nieuwe verkeersbelastingmodel beter en robuuster geworden”

90 procent is veilig genoeg

Reusink en Klein kijken tevreden terug op de samenwerking met TNO. “Het was een lang traject”, aldus Reusink. “TNO begreep dat het voor Rotterdam belangrijk was om snel duidelijkheid te krijgen. Daar hebben ze hun best voor gedaan. Uiteindelijk hebben we voor 90 procent van de Rotterdamse bruggen kunnen aantonen dat ze veilig genoeg zijn en dat ze niet aan de nieuwe normen aangepast hoeven te worden.”

Belastingmodel nog exacter maken

“Gedurende het traject waren we het niet altijd eens met de visie van TNO”, vult Klein aan. “Het goede was echter dat er altijd ruimte was voor een open debat, waarbij ook echt naar de inbreng van Rotterdam en Amsterdam is geluisterd. Mede door die constructieve gesprekken is het nieuwe verkeersbelastingmodel van TNO beter en robuuster geworden. We zijn nog niet helemaal klaar. De volgende stap is dat we nog preciezer in kaart willen brengen hoeveel verkeer er daadwerkelijk over alle stadsbruggen gaat. Met die gegevens kan TNO het verkeersbelastingmodel nog exacter maken.”

Meer informatie?

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Adri Vervuurt

Neem contact op
contactpersoon
Dr. ir. Adri Vervuurt Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Delft - Stieltjesweg
e-mail
nieuws
lees ook
vacatures
aandachtsgebieden
  • Bouw, Infra & Maritiem