Persoonlijk reisadvies op basis van big data

3 min leestijd

De weg is er voor iedereen, maar niet voor allemaal tegelijk. Om files en piekmomenten in het weggebruik waar mogelijk te voorkomen, deed TNO in 2014 tot 2015 een proef op de ringweg rond Amsterdam en bij tien grote evenementen in de hoofdstad. De weggebruiker kreeg op basis van big data een persoonlijk reisadvies.

Zo’n achtentwintigduizend automobilisten deden mee aan de Praktijkproef Amsterdam, een test met een miljoen ritten die Rijkswaterstaat gedurende anderhalf jaar uitvoerde op de ringweg rond Amsterdam. De inzet was om de doorstroming van en naar de hoofdstad te bevorderen, wat de verkeersveiligheid vergroot en positieve consequenties heeft voor het milieu.

Actuele gegevens

Realtime data van automobilisten in combinatie met de actuele situatie op de ringweg en de weersvoorspelling worden gebruikt om de mobilist een persoonlijk reisadvies te geven. Beïnvloeding van het mobiliteitsgedrag is het uiteindelijke doel. "Er zijn theoretische modellen om het mobiliteitsgedrag te kwalificeren", zegt dr. ir. Michiel Jak, TNO’s Business director Urbanisation. "Die wil je kwantificeren en valideren met echte mensen. De praktijkproef in Amsterdam is voor ons dan ook belangrijk om informatie te verzamelen. Met deze informatie kunnen we verkeersmodellen verder verbeteren."

Samenwerkingspartners

In het consortium Amsterdam onderweg werkte TNO samen met subcontractor PrimeData en ARS Traffic & Transport Technology, het Haagse bureau dat onder meer de Spitsmijden-projecten heeft bedacht en opgezet.

Gedragsaanpassing automobilist

In de praktijkproef stond de mens centraal; er zijn daarom naast technici en mobiliteitsexperts ook psychologen en gedragsdeskundigen bij betrokken. Het mobiliteitsgedragprofiel waar het TNO-/ARS-systeem mee werkt, geeft naast informatie over vaste reisdoelen en reistijden ook informatie over de automobilist, bijvoorbeeld of deze stressbestendig of flexibel is. Jak: "Hoe krijgen we scherp – voor iedereen – hoe je op een goede manier kunt sturen op gedrag van mensen zodat je problemen rond infrastructuur en capaciteit kunt verlichten? Dat doe je door slimmer gebruik te maken van die infrastructuur en dat bereik je door gedragsaanpassing."

Wijze van informatieverstrekking

In de proef wordt ook gekeken naar de meest geschikte manier om de informatie op een veilige en gebruiksvriendelijke manier te presenteren. Daarbij wordt een scala aan platforms gebruikt: gesproken tekst, smartphone, tablet en connected navigatiesysteem.

Ondersteuning automobilist

"Deze vorm van ‘empowerment’ van de burger, in dit geval de automobilist, staat voor een geheel nieuwe benadering van de weggebruiker", benadrukt Jak: "De Rijksoverheid is verkeersmanager die stromen van voertuigen afhandelt. Wij kijken naar personen in deze stromen en hun motieven om te reizen. We willen hun beslissingen ondersteunen."

Hoeveelheid gebruikers

Het streven is dat op termijn 10% van de spitsmobilisten in Nederland gebruikmaakt van de uiteindelijke dienst. "Dat komt neer op zo’n half miljoen weggebruikers", zegt Jak. "Hoe meer gebruikers meedoen, hoe beter het systeem presteert. En hoe meer gedragsdata wij binnenkrijgen voor ons onderzoek."

Internationale belangstelling

Voor de implementatie is mede door TNO het bedrijf PrimeData opgericht. Jak: "Dat kan professioneel en op grote schaal informatie inzamelen, verwerken en bewerken, en weer teruggeven." Het systeem verstuurt de informatie ook via digital audio broadcasting (DAB), een medium dat nog beperkt op deze wijze wordt ingezet. Het buitenland toont belangstelling, zo heeft China zich gemeld voor toepassing van deze nieuwe technologie in de grote steden. Ook is er een intensieve samenwerking met Google met betrekking tot verkeerstatistieken en verkeersmanagement.

Uit de file

Hoe ziet de ringweg van Amsterdam er over vijf jaar uit? Jak: "Als het lukt om de flexibele automobilist uit de file te krijgen, dan zijn er minder spitsuur-gebruikers. Men kiest dan voor een handig alternatief, bijvoorbeeld de fiets of voor een ander reismoment. Een andere ontwikkeling die vruchten gaat afwerpen, is 'automatisch rijden' en ook dat heeft een gunstig effect op de doorstroming en dus de wegcapaciteit. Hoe dan ook wordt je reistijd betrouwbaarder, of zo je wilt: voorspelbaarder."

‘Je reistijd wordt betrouwbaarder, of zo je wilt voorspelbaarder’

Automatisch rijden

Automatisch rijden staat voor taakondersteuning van de automobilist of het overnemen van rijtaken, met als doel doorstroming en veiligheid te bevorderen en de uitstoot van uitlaatgassen te verminderen. Al in het najaar van 2013 reed minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu door het Amsterdamse verkeer in een door TNO en anderen aangepaste personenauto, voorzien van onderlinge communicatie, camera’s, radar en andere sensoren. De auto bewoog zich automatisch op de A10, als onderdeel van een treintje (platoon) van drie automatisch rijdende auto’s.
Op dit moment wordt actief onderzoek uitgevoerd naar het automatisch rijden van meerdere personenauto’s en vrachtwagens.

De voertuigen geven informatie aan elkaar door over versnellen, afremmen en stuurbeweging. Daardoor kunnen ze dichter op elkaar rijden, elkaar volgen en automatisch invoegen, resulterend in een beter gebruik van de wegcapaciteit. Door rijbaandetectie kunnen ze ook zelfstandig een baan volgen. Voordat de zelfrijdende auto dagelijkse realiteit wordt, zijn er nog veel tests op de openbare weg nodig.

contactpersoon
Drs. Merle Blok Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Den Haag - New Babylon
e-mail
nieuws
lees ook
aandachtsgebieden
  • Mobiliteit & Logistiek