Tussen bijstand en innovatie: twee werelden samenbrengen

5 min leestijd

Breek je een been, dan staan professionals in de gezondheidszorg klaar om je met hun kennis beter te maken. Raak je in de bijstand, dan is de hulp om je aan het werk te krijgen ongewis. De aanpak tussen sociale diensten en zelfs daarbinnen verschilt enorm. In West-Brabant werken sociale diensten van zes gemeenten nu samen aan een eenduidige en effectieve methode, ontwikkeld door TNO.

“TNO heeft een visie en daarbij een concrete aanpak ontwikkeld voor de zogeheten innovatieve en inclusieve regio, die wij volledig onderschrijven”, zegt wethouder Thomas Zwiers van de gemeente Moerdijk. “Het gaat om een totaal andere benadering van het aan het werk helpen van werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt, waarbij je het bedrijfsleven actief betrekt.” Er zijn heel veel mensen die misschien maar voor 70% kunnen, maar wel 100% gemotiveerd zijn. En dat is beter dan andersom. Ik ben blij dat er veel werkgevers zijn die dat inzien en een prettig gesprek durven aangaan.”

Ook Bas Kurvers – algemeen directeur van Werkplein Hart van West-Brabant, waarin ook de sociale diensten van de gemeenten Etten-Leur, Halderberge, Moerdijk, Roosendaal, Rucphen en Zundert zijn opgegaan – ziet voordeel in het betrekken van het bedrijfsleven. “Wij hebben de ambitie de beste sociale dienst van Nederland te zijn, met als motto ‘iedere werkzoekende naar vermogen een duurzame bijdrage te laten leveren voor zichzelf en aan de samenleving’. TNO helpt ons met wetenschappelijke en praktische kennis de vraag van bedrijven en de wens van werkzoekenden veel beter op elkaar te laten aansluiten.”

Ogenschijnlijk kansloos

“Het is geen rocket science”, zegt TNO-expert Roland Blonk, “maar een heel praktische en wetenschappelijk onderbouwde methode om vraag en aanbod bij elkaar te brengen. In dit geval: de schijnbaar kansloze man of vrouw in de bijstand en het bedrijfsleven dat schreeuwt om personeel. We passen deze inmiddels in verschillende regio’s toe en de resultaten zijn veelbelovend.” Maar wat is het geheim? Wat is er tot nu toe bereikt? En welke voordelen kunnen andere regio’s in ons land er mee behalen? Bas Kurvers: “In onze zoektocht naar een effectieve aanpak kwamen we op het spoor van TNO, dat een duidelijke visie op en methode voor het realiseren van de zogeheten inclusieve en innovatieve regio heeft. Daarin help je zoveel mogelijk mensen aan werk door vanuit het groeiperspectief van de ondernemer de belangen van werkzoekenden en ondernemers op één lijn te brengen, zeg maar een verbindend verhaal. Concreet voorbeeld: we hebben laatst een oudere werkloze van boven de zestig jaar weten te plaatsen bij een bedrijf. Hoe? Door met een bedrijf in gesprek te gaan en het ervan te overtuigen dat deze man niet alleen een kans verdient, maar ook waardevol kan zijn voor de onderneming. Ik sprak de directeur laatst. Hij is er nu trots op en vraagt zich af waarom hij en andere werkgevers niet vaker gebruikmaken van het bestand van het Werkplein.”

Uitgaan van kansen

Thomas Zwiers: “Dankzij TNO hebben we nu nieuwe inzichten hoe we vraag en aanbod beter kunnen matchen. Het geheim is niet redeneren vanuit de ‘kaartenbak met mensen’, maar uitgaan van kansen. Ik spreek bijvoorbeeld met het havenbedrijf Moerdijk, de vierde zeehaven van ons land. Dat bedrijf heeft innovatie hoog in het vaandel en wil groeien. Daar zijn mensen voor nodig. Behalve aan hooggeschoolden hebben ze ook behoefte aan mensen die bij ons Werkplein staan ingeschreven. En andersom: wij kunnen onze mensen met een uitkering motiveren zo’n kans te grijpen. Dat blijkt aan beide kanten steeds beter te lukken.”

“Het geheim is niet redeneren vanuit de ‘kaartenbak met mensen’, maar uitgaan van kansen”

Drietrapsraket

Roland Blonk: “We hebben bij TNO onderzoek gedaan welke factoren het succes bepalen bij het vinden van een baan. Op basis van wetenschappelijk onderbouwde methoden én kennis van de praktijk breng je partijen bij elkaar en laat je ze op een andere manier denken en handelen. Dit doen we in een drietrapsraket: medewerkers van sociale diensten te ondersteunen in het professionaliseren van hun werkwijze, werkgevers adviseren over slimme product- of procesinnovaties en mensen met een uitkering het geloof in hun eigen kunnen teruggeven. Bij het Werkplein Hart van West-Brabant werpt dat nu al vruchten af. Op Walcheren passen we deze methode ook met succes toe. We zijn met meer regio’s in gesprek.”

Mes snijdt aan twee kanten

“Aansluiting op de innovatieagenda van werkgevers is de crux”, zegt Bas Kurvers. “Op het oog een onmogelijke combinatie. Maar door mensen in de bijstand via cursussen zelfvertrouwen te geven en werkgevers te overtuigen dat zij in hun bedrijf nuttig kunnen zijn, snijdt het mes aan twee kanten. We hebben het over mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, maar evengoed over vacatures die ver af staan van de werkzoekenden. Door je veel beter te verdiepen in beide kanten en met hen in gesprek te gaan, blijkt er veel meer mogelijk dan gedacht.” Thomas Zwiers: “Je moet afstappen van de vastgeroeste denkbeelden die je had, patronen doorbreken. Werkgevers ervan overtuigen dat het Werkplein een groot potentieel aan bruikbare arbeidskrachten bevat. En de werkzoekenden veel beter leren kennen, om ze met gerichte interventies aan werk te helpen dat ze dachten niet te aan kunnen. En het werkt.”

Op een presenteerblaadje

Bas Kurvers: “We zijn in gesprek met een logistiek bedrijf dat zich in de regio wil vestigen. Dat gaan we bevragen: naar welk personeel bent u op zoek? Hoe zien uw ploegendiensten eruit? Welke competenties heeft u op termijn nodig? En dan laten wij goed uitgewerkte profielen zien van mensen die bij ons staan ingeschreven. Dan blijken wij naast andere aanbieders een prima partner te zijn om vacatures te vervullen. Door beide kanten goed in kaart te hebben, kun je zakendoen. Er draaien nog voordat het bedrijf open gaat al tien mensen in de bijstand mee, zodat ze straks volwaardig aan de slag kunnen. Werkgevers beginnen enthousiast te raken. Ik sprak laatst een ondernemer die zei: ‘dankzij de toegang tot het goed beschreven bestand van het Werkplein hoef ik niet meer te adverteren en vervolgens ruim honderd sollicitaties te beoordelen. Ik krijg nu de juiste mensen op een presenteerblaadje aangeboden’.”

Inzichten en instrumenten

Volgens Kurvers en Zwiers is de wetenschappelijke fundering van de nieuwe aanpak de sleutel tot het succes. De werkwijze van de medewerkers van het Werkplein is nu geüniformeerd. Ze zijn allemaal getraind op het stellen van de juiste vragen, die door TNO zijn opgesteld. Zo voorkom je ook dat mensen die zich inschrijven door de ene medewerker anders worden behandeld en bevraagd dan door de ander.

“TNO heeft ons totaal nieuwe inzichten gebracht. Als Werkplein zijn we getransformeerd tot een innovatieve en lerende organisatie. Voor zowel het beter leren kennen van de werkzoekenden als het veel gerichter in gesprek gaan met bedrijven heeft TNO adequate instrumenten aangereikt. Zo werken we nu heel concreet aan een inclusieve en innovatieve regio West-Brabant door twee werelden samen te brengen.”

contactpersoon
Prof. dr. Roland Blonk Locatie Leiden - Sch + Page 1 Locatie: Locatie Leiden - Schipholweg
e-mail
nieuws
evenementen
lees ook
vacatures
aandachtsgebieden
  • Gezond leven